Afschaffing van de MIP: hoe wordt de soep gegeten?

Het was nieuws op 3 september: de Europese importheffing op zonnepanelen en –cellen uit China kwam te vervallen. Na die beslissing ontstond flinke onrust in de markt. Tijd voor een objectieve blik. Hoe heet wordt in Nederland de soep gegeten? Niet al te heet, denkt de meerderheid van de vier experts die wij spraken.
– 11 september 2018

1. Keep calm and sell solar

Peter Desmet (Solarclarity) formuleert het stellig: “Ik heb de MIP altijd een onnodig gedrocht gevonden. Die werd in 2013 ingevoerd om de Europese industrie te beschermen. Dat heeft niet gewerkt, de afgelopen vijf jaar zijn de prijzen van zonnepanelen blijven dalen. Dat was niet de schuld van China, maar van de EU-overheden die subsidies hebben afgebouwd. En van de bankencrisis, die onze jonge en kapitaalintensieve industrie de nek omdraaide.”

Ook Edwin van Gastel (Solar Magazine) meent dat we niet moeten vrezen voor grote gevolgen voor de sector. Omdat we al gewend zijn aan gestage prijsdalingen en omdat ontwikkelingen op de wereldmarkt een regulerende rol kunnen spelen. “Trump heeft de toegang van de Chinezen tot de Amerikaanse markt flink moeilijk gemaakt en in China zelf wordt in de subsidies gesneden. Bovendien verwacht ik dat de Chinese interne markt ook flink aantrekt. Dit kan een rem zetten op ongebreidelde prijsdalingen.”, zegt Van Gastel

Peter Groot (Solar Solutions) meent dat de gevolgen voor de Europese groothandels op termijn niet al te groot zullen zijn: “In het begin zullen we wel prijsdalingen zien met directe gevolgen voor projecten en voorraden wat zal resulteren in een onrustige markt. Op termijn verwacht ik niet dat het opengooien van de markt grote gevolgen zal hebben. Ten eerste hebben veel grote Chinese fabrikanten hun productiefaciliteiten buiten China opgezet en importeerden al naar de EU. Ten tweede zijn in de afgelopen jaren duurzame relaties opgebouwd met kwaliteitsfabrikanten. Nieuwe prijsvechters zullen met veel scepsis ontvangen worden. Ten derde zijn de prijzen inmiddels dermate laag dat de prijsvechters niet hetzelfde verschil zullen kunnen maken als enkele jaren geleden.”

Het enige tegengeluid komt van solar consultant Maarten Geuze, die vraagtekens zet bij de afschaffing van de MIP. Al voegt hij zelf de nuance toe: elke nadeel heb, om met Cruyff te spreken, zijn voordeel. Geuze: “De MIP heeft de Europese PV maak industrie niet kunnen beschermen tegen de import van goedkope producten uit Azië. In dat opzicht is het instrument mislukt. Nu stoppen met de MIP houdt echter ook risico’s in. Chinese fabrikanten kunnen, al dan niet met staatssteun, hele goedkope PV-modules op de markt brengen. Dat heeft twee kanten: enerzijds maken die goedkope modules het aantrekkelijk om te investeren in zonne-energie. Anderzijds kunnen modulefabrikanten uit Zuidoost-Azië nu onbeperkt exporteren en de Europese markt overspoelen.”

2. Kwaliteit boven prijs

Geuze vreest ook voor de goede naam van de sector door ongereguleerde producten op de markt. In zijn woorden: “Daar krijgen we gedonder mee.” De drie anderen maken zich daar niet zo ongerust over. Zij vertrouwen erop dat installateurs zullen blijven kiezen voor betrouwbare merken en zelf zullen waken over de kwaliteit.

Desmet: “Ja, er zal gedumpt worden en sommigen zullen op de goedkoopste modules springen. Maar daarmee snijden ze zich zelf in de vingers. Want uiteindelijk is het grotendeels hetzelfde materiaal wat op de markt komt. Als het te goedkoop is, is er iets mis mee. Dat wéét je. Als je dat aan de klant verkoopt, krijgt die gegarandeerd problemen. Dat had je kunnen voorzien. Eigen schuld, dikke bult.”

Van Gastel en Groot denken er ook zo over. Van Gastel: “Natuurlijk zullen we een aantal minder bekende merken op de markt zien komen. Maar installateurs kiezen meestal voor de bekende top-tien om de klant zekerheid te bieden. Ik geloof zeker wel dat de prijzen scherper zullen worden, maar niet dat dit een golf aan faillissementen tot gevolg zal hebben.”

Hoewel er zeker kanttekeningen te maken zijn, kijkt de meerderheid van de experts dus met vertrouwen naar de periode na de MIP. In het geval van Desmet: véél vertrouwen: “Ik blij ben dat die ellende voorbij is. De markt gaat weer open. May the best man win.”

3. Informatie is key

Tot slot roept Groot de sector op tot heldere communicatie. “Groothandelaren en installateurs zullen de kwaliteit bewaken. Van belang is dat ze dit ook goed communiceren naar de eindafnemers. Hierin speelt de hele sector een belangrijke rol.”

Interviews door An Cardoen voor Solar Solutions

 

Solarmagazine Uneto-vni Fedelec